یاری امام حسین از طریق زیارت ایشان

یکی از نشانه های کسی که نیّت یاری سیّدالشّهدا علیه السلام را دارد، شوق و رغبت او به زیارت ایشان است. این شوق، نشانه آن است که خداوند می خواهد به او خیری برساند. امام صادق علیه السلام فرمودند:
مَن اَرادَ اللهُ بِهِ الخَیرَ، قَذَفَ فِی قَلبِهِ حُبَّ الحُسَینِ علیه السلام وَ حُبَّ زیارَتِهِ.(۱)
کسی که خدا برایش خیر بخواهد، در قلب او محبّت حسین علیه السلام و زیارت ایشان را قرار می دهد.
ممکن است توفیق زیارت قبر مطهّر حضرت اباعبدالله علیه السلام برای کسی که سالیان سال، شوق زیارت حضرتش را دارد، نصیب نشود. امّا همین علاقه و اشتیاق او به زیارت، نشان دهنده پیوند روحی و قلبی او با امام حسین علیه السلام و از مصادیق یاری ایشان به قلب می باشد.
به طور کلّی یکی از نشانه های محبّت به اهل بیت علیهم السلام، شوق و رغبت نسبت به زیارت سیّدالشّهدا علیه السلام می باشد. امام باقر علیه السلام فرمودند:
مَن اَرادَ اَن یَعلَمَ اَنَّهُ مِن اَهلِ الجَنَّهِ، فَلیَعرِض حُبَّنا عَلی قَلبِهِ. فَاِن قَبِلَهُ فَهُوَ مُومِنٌ. وَ مَن کانَ لَنا مُحِباً فَلیَرغَب فِی زیارَهِ الحُسَینِ علیه السلام فَمَن کانَ لِلحُسَینِ علیه السلام زَوّاراً، عَرَفناهُ بِالحُبِّ لَنا اَهلَ البَیتِ، وَ کانَ مِن اَهلِ الجَنَّهِ، وَ مَن لَم یَکُن لِلحُسَینِ علیه السلام زّوّاراً کانَ ناقِصَ الایمانِ.(۲)
هرکس می خواهد بداند که از اهل بهشت است، باید محبّت ما را به قلب خود عرضه کند، اگر قلبش پذیرای آن باشد، پس او مومن است. و هرکسی محبّت ما را داشته باشد (نشانه اش این است که) باید شوق و رغبت نسبت به زیارت حسین علیه السلام داشته باشد. پس کسی که حسین علیه السلام را مکرّر زیارت کند،

۱- کامل الزّیارات/ باب ۵۵/ ح۳٫
۲- کامل الزّیارات/ باب ۷۸/ ح۴٫
{صفحه۴۸۱}
ما او را به عنوان دوستدار خود می شناسیم (می پذیریم) و او از اهل بهشت است. و هرکس حسین علیه السلام را زیاد زیارت نکند، ایمانش ناقص است.
به این ترتیب، چه انسان بتواند مکرّر و متعدّد به زیارت امام حسین علیه السلام مشرّف شود و چه نتواند، باید شوق زیارت آن حضرت را در دل داشته باشد و اگر نتواند از نزدیک قبر مطهّر سیّدالشّهدا علیه السلام را زیارت کند، از دور این کار را انجام دهد. در غیر این صورت، هرگز به مرتبه ایمان کامل نمی رسد.
نکته قابل توجّه در حدیث فوق، این است که مبالغه در زیارت امام حسین علیه السلام، نشانه محبّت به اهل بیت علیهم السلام و بهشتی بودن معرّفی شده است. اگر کسی اهل مبالغه در این کار نباشد، او را ناقص الایمان دانسته اند. به هر حال، زیارت قبر امام حسین بن علی علیهما السلام یکی از حقوق خدا بر عهده انسان هاست که انجام عبادات سخت، خلا ناشی از آن را پی نمی کند. امام صادق علیه السلام فرمودند:
لَو اَنَّ اَحَدَکُم حَجَّ اَلفَ حَجَّهٍ ثُمَّ لَم یَاتِ قَبرَ الحُسَینِ بنِ عَلیٍّ علیهما السلام، لَکانَ قَد تَرَکَ حَقّاً مِن حُقُوقِ اللهِ، وَ سُئِلَ عَن ذلِکَ. فَقالَ علیه السلام: حَقُّ الحُسَینِ علیه السلام مَفروضٌ عَلی کلِّ مُسلِمٍ.(۱)
اگر یکی از شما هزار بار حج به جا آورد، امّا قبر حسین بن علی علیهما السلام را زیارت نکند، یکی از حقوق خداوند را ترک کرده است، و به خاطر این کوتاهی مورد سوال و بازخواست قرار می گیرد. سپس فرمود: (ادای) حقّ حسین علیه السلام بر هر مسلمانی واجب است.
زیارت قبر امام حسین علیه السلام حقّ خدا و حقّ رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم و عترت ایشان علیهم السلام است. کوتاهی کردن در ادای این حق از مصادیق «عقوق» اهل بیت علیهم السلام دانسته شده است.
یکی از اصحاب امام صادق علیه السلام می گوید: از ایشان پرسیدم: نظر شما درباره کسی که قادر به رفتن زیارت سیّدالشّهدا علیه السلام هست و آن را ترک کند، چیست، حضرت فرمودند:

۱- کامل الزّیارات/ باب ۷۸/ ح۶٫
{صفحه۴۸۲}
اَقُولُ اِنّهُ قَد عَقَّ رَسُولَ اللهِ صلّی الله علیه و آله و سلّم وَ عَقَّنا.(۱)
نظر من این است که چنین شخصی پیامبر خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم و ما (اهل بیت علیهم السلام) را ایذاء (عاق) کرده است.
عقوق اهل بیت علیهم السلام از گناهان کبیره ای است که کیفر آن آتش است.
از امام جعفر صادق علیه السلام پرسیدند که اگر کسی بدون هیچ عذری، زیارت قبر مطهّر سیّدالشّهدا علیه السلام را ترک کند، چه حکمی دارد؟ در پاسخ، فرمودند:
هذا رَجُلٌ مِن اَهلِ النّارِ.(۲)
چنین شخصی از اهل آتش است.
ممکن است پذیرفتن این همه تاکید بر زیارت قبر امام حسین علیه السلام برای برخی افراد، قدری سنگین و دشوار باشد. علّت آن، آگاهی نداشتن از عظمت و اهمیّت این عبادت بزرگ نزد خدای متعال است. هر قدر آشنایی انسان با احادیثی که در فضیلت زیارت سیّدالشّهدا علیه السلام وارد شده، کامل تر و عمیق تر باشد، نوع اصرار و تاکیدهایی را که بر آن رفته است، بهتر می پذیرد.
نکته قابل تامّل این که با وجود این همه فضیلتی که برای زیارت امام حسین علیه السلام بیان شده است، از بعضی روایات برمی آید که ائمّه اطهار: بسیاری از آثار و برکات این عمل شریف را ناگفته گذاشته اند. اگر کسی همه احادیث مربوط به فضائل زیارت سیّدالشّهدا علیه السلام را هم بداند، باز هم نمی تواند ادّعا کند که بر ابعاد وسیع خیراتی که برای آن هست، پی برده است. به این تعبیر عمیقی که حضرت باقرالعلوم علیه السلام فرموده اند، توجّه کنید:
لَو یَعلَمُ النّاسُ ما فی زِیارَهِ الحُسَینِ علیه السلام مِنَ الفَضلِ، لَماتُوا شَوقاً وَ تَقَطَّعَت اَنفُسُهُم عَلَیهِ حَسَراتٍ.(۳)
اگر مردم فضیلت زیارت حسین علیه السلام را می دانستند، از فرط اشتیاق جان

۱- کامل الزّیارات/ باب ۴۶/ ح۳٫

۲- کامل الزّیارات/ باب ۷۸/ ح۵٫
۳- کامل الزّیارات/ باب ۵۶/ ح۳٫
{صفحه۴۸۳}
می دادند و جان هایشان از حسرت آن قطعه قطعه می شد!
این حدیث شریف نشان می دهد که مردم، تحمّل شنیدن تمام فضائل زیارت آن حضرت را ندارند. کسی که شوق چیزی را دارد، ابتدا خندان می شود. اگر شوق بیش تر شود، به گریه می افتد. امّا شدّت اشتیاق، با گریه هم بیان نمی شود، بلکه تحمّل از دست می رود و شخص قالب تهی می کند. زیارت سیّدالشّهدا علیه السلام نزد خدا چنان ارزشمند و با فضیلت است که اگر کسی حقیقت آن را بداند، از فرط شوق، جان در بدنش قرار نخواهد گرفت.
به هر حال انسان های عادی، تا وقتی در دنیا هستند، به ارزش و عظمت این عبادت بزرگ پی نمی برند. امّا آن گاه که قیامت برپا شود، قدر و منزلت زائران ابا عبدالله علیه السلام چنان آشکار شود که همه اهل محشر آرزو می کنند که ای کاش آن ها هم جزء زوّار آن حضرت بودند! حضرت صادق علیه السلام فرمودند:
ما مِن اَحَدٍ یَومَ القِیامَهِ اِلاّ وَ هُوَ یَتَمَنّی اَنَّهُ مِن زُوّارِ الحُسَینِ علیه السلام لِما یَری مِمّا یُصنَعُ بِزُوّارِ الحُسَینِ علیه السلام مِن کَرامَتِهِم عَلَی اللهِ تَعالی.(۱)
هیچ کس در روز قیامت نیست، مگر آن که آرزو می کند که از زائران حسین علیه السلام باشد، به خاطر این که کرامت زائران حسین علیه السلام را نزد خدای متعال در آن روز می بیند.
البتّه تمام فضائل زیارت امام حسین علیه السلام برای ما گفته نشده است. ولی اگر به کسی معرفت صحیح و عمیق نسبت به بعضی از آن چه در روایات آمده، عطا شود و او از شوق، قالب تهی کند، جای شگفتی نیست!
در این دو حدیث شریف دقّت فرمایید:
اِنَّ الحُسَینَ بنَ عَلیٍ علیهما السلام عِندَ رَبِّهِ عَزَّوَجَلَّ… یَنظُرُ اِلی زُوّارِهِ وَ هُوَ اَعرَفُ بِهِم بِاَسمائِهِم وَ اَسماءِ آبائِهِم وَ بِدَرَجاتِهِم وَ مَنزِلَتِهِم عِندَ اللهِ عَزَّوَجَلَّ مِن اَحَدِکُم بِوَلَدِهِ. وَ اِنَّهُ لَیَری مَن یَبکیهِ، فَیَستَغفِرُ لَهُ وَ یَساَلُ

۱- کامل الزّیارات/ باب ۵۰/ ح۱٫
{صفحه۴۸۴}
آبائَهُ علیهم السلام اَن یَستَغفِرُوا لَهُ، وَ یَقُولُ: لَو یَعلَمُ زائِری ما اَعَدَّ اللهُ لَهُ، لَکانَ فَرَحُهُ اَکثَرَ مِن جَزَعِهِ. وَ اِنَّ زائِرَهُ لَیَنقَلِبُ وَ ما عَلَیهِ مَن ذَنبٍ.(۱)
حضرت حسین بن علی علیهما السلام در نزد پروردگارش عزّوجلّ… به زیارت کنندگانش نظر می افکند، در حالی که نسبت به آن ها- به اسم خودشان و پدرانشان و درجات و منزلت هایشان نزد خدای عزّوجلّ- آشناتر است از شناختی که یکی از شما به فرزند خود دارد. و او هرکس را که برایش گریه می کند، می بیند؛ پس برای او طلب مغفرت می کند و از پدرانش هم می خواهد که آن ها هم برای این شخص از خدا آمرزش بخواهند. و می فرماید: اگر زائر من، آن چه (از پاداش) را که خدا برایش فراهم کرده، می دانست، خوشحالی او از بی تابی اش بیش تر بود. و زیارت کننده ایشان (امام حسین علیه السلام) در حالی (از زیارت) باز می گردد که هیچ گناهی بر او نیست.
امام صادق علیه السلام در حدیث دیگری فرمودند:
اِنّش فاطِمَهَ بِنتَ مُحَمَّدٍ صلّی الله علیه و آله و سلّم تَحضُرُ لِزُوّارِ قَبرِ ابنِها الحُسَینِ علیه السلام فَتَستَغفِرُ لَهُم ذُنُوبَهُم.(۲)
حضرت فاطمه دختر پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم نزد زائران قبر پسرش حسین علیه السلام حاضر می شود، پس برای آن ها از گناهانشان طلب مغفرت می کند.
کیست که به اوج درک این فضیلت عظمی برسد که زائران کربلا در محضر مقدّس حضرت صدّیقه کبری فاطمه زهرا علیها السلام به زیارت مشرّف می شوند؟ و آن گاه که به یاد سرور شهیدان علیه السلام اشک می ریزند، خود آقا به ایشان نظر می افکنند و همه اهل بیت علیهم السلام از خدا برایشان طلب مغفرت می کنند و این ها مانند روزی که از مادر متولّد شده اند، پاک و پاکیزه به وطن های خود برمی گردند.
این یکی از خیراتی است که بر زیارت قبر مطهّر سیّدالشّهدا علیه السلام مترتّب می شود. ناگفته نماند که رعایت «اخلاص» در زیارت آن حضرت، اهمیّت بسیار دارد.

۱- بحارالانوار/ ج۱۰۱/ ص۶۴/ ح۴۹٫
۲- کامل الزّیارات/ باب۴۰/ ح۹٫
{صفحه۴۸۵}
شیطان در اموری که نزد خدا فضیلت بسیار دارد، می کوشد که انسان را به نحوی از خیرات آن محروم کند و این کار را اغلب از طریق مخدوش کردن نیّت شخص انجام می دهد. بنابراین زائر ابی عبدالله علیه السلام باید در زیارت خود، قصد «قربت الی الله» و عرض ارادت به آستان اهل بیت علیهم السلام را فراموش نکند و بکوشد که خودنمایی و ریا در عملش وارد نشود. بهترین نیّت ها در انجام این عمل شریف، بهترین و دوست داشتنی ترین اجر را نزد خداوند سبحان خواهد داشت. امام صادق علیه السلام فرمودند:
اِذا کانَ یَومُ القِیامَهِ نادی مُنادٍ: اَینَ زُوّارُ الحُسَینِ بنِ عَلیٍّ علیهما السلام؟ فَیَقُومُ عُنُقٌ مِنَ النّاس، لا یُحصیهِم اِلاَّ اللهُ عَزَّوَجَلَّ، فَیَقُولُ لَهُم: ماذا اَرَدتُم بِزیارَهِ قَبرِ الحُسَینِ علیه السلام؟ فَیَقولُ: یا رَبِّ حُبّاً لِرَسُولِ اللهِ صلّی الله علیه و آله و سلّم وَ حُبّاً لِعَلیٍّ و فاطِمَهَ علیهما السلام وَ رَحمَهً لَهُ مِمَّا ارتُکِبَ مِنهُ، فَیُقالُ لَهُم: هذا مُحَمَّدٌ صلّی الله علیه و آله و سلّم وَ عَلیٌّ وَ فاطِمَهُ وَ الحَسَنُ وَ الحُسَینُ علیهم السلام فَالحَقُوا بِهِم فَاَنتُم مَعَهُم فِی دَرَجَتِهِم، الحَقُوا بِلِواءِ رَسُولِ اللهِ صلّی الله علیه و آله و سلّم فَیَکُونُونَ فِی ظِلِّهِ وَ هُوَ فِی یَد عَلیٍّ علیه السلام حَتّی یَدخُلُونَ الجَنَّهَ جَمیعاً، فَیَکُونُونَ اَمامَ اللِّواءِ وَ عَن یَمینِهِ و عَن یَسارِهِ وَ مِن خَلفِهِ.(۱)
در روز قیامت، ندا دهنده ای ندا می کند: زائران حسین بن علی علیهما السلام کجا هستند؟ عدّه ای از مردم برمی خیزند که جز خدا کسی شماره آن ها را نمی داند. (آن منادی) به ایشان می گوید: قصد شما از زیارت قبر حسین علیه السلام چه بود؟ این ها پاسخ می دهند: ای خدا، زیارت ما به خاطر محبّتی بود که به رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم و علی علیه السلام و فاطمه علیها السلام داشتیم، و به جهت آن بود که نسبت به آن چه بر سر ایشان علیه السلام آوردند، دل ما به رحم آمد.
پس به ایشان گفته می شود: این است پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم و علی و فاطمه و حسن و حسین علیهم السلام، پس به ایشان بپیوندید که شما با آن ها و در درجه آن ها خواهید بود. به پرچم رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم بپیوندید. پس آن ها در زیر سایه

۱- بحارالانوار/ ج۱۰۱/ ص۲۱/ ح۱۱٫
{صفحه۴۸۶}
پرچم پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم که به دست علی علیه السلام است، قرار می گیرند، و همگی وارد بهشت می شوند، در حالی که بعضی در پیش پرچم، برخی طرف راست، گروهی طرف چپ و عدّه ای هم در پشت پرچم هستند.
برای دوستان اهل بیت علیهم السلام پاداشی که در این حدیث معرّفی شده، بسیار ارزشمند و قیمتی است. این پاداش برای کسانی است که در زیارت امام حسین علیه السلام قصدی جز عرض ارادت و محبّت به خاندان رسالت و دلسوزی و ترحّم نسبت به ستم های وارده بر ایشان نداشته اند. چنین نیّتی، البتّه برخاسته از معرفتی صحیح و عمیق نسبت به آل الله است که با بندگی خدا و رعایت وظایف مقرّر نسبت به ایشان به دست می آید. خداوند عزّوجلّ به همه علاقمندان و دوستداران اهل بیت علیهم السلام توفیق چنین معرفت و نیّتی عطا فرماید.
برگرفته از کتاب آفتاب در غربت نوشته آقای محمد بنی هاشمی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *