ویژگیهای یاران امام مهدی از دیدگاه روایات

ویژگی نخست: نامگذاری آنان به سپاه خشم
نعمانی «۱» و صدوق «۲» در این باره خبرهایی را نقل کردهاند که برخی از آنها گذشت. راز این
______________________________
(۱). ر. ک: النعمانی، محمّد بن ابراهیم، همان؛ ص ۱۶۷ به بعد.
(۲). ر. ک: الصدوق، محمّد بن علی، همان؛ (نسخه خطی).
تاریخ پس از ظهور ،ص:۲۵۴
نامگذاری آن است که آنها به رهبری امام خود، نماد خشم الهی نسبت به جامعه فاسدی هستند که شیرازه اعتقادی، سیاسی و اخلاقی آن از هم گسیخته است. آنها با در هم پیچیدن طومار آن جامعه، طرحی نو در انداخته و جامعهای عادل را که خوشبختی و رفاه بر آن سایه افکنده بنیان مینهند.
(۱) ویژگی دوم: آنها جوانانیاند که جز اندکی پیر در میانشان نیست؛ هم چون سرمه در چشم یا نمک در غذا
این تشبیه بیانگر آن است که همین پیران بسیار اندک، مومنترین و مخلصترین یاران امام علیه السّلام و دارای بینشی بسیار وسیع میباشند که حضورشان در آن جمع ضروری است. همان طور که هر چند مقدار نمک در غذا نسبت به سایر مواد آن کمتر است، اما وجودش بسیار با اهمیت و ضروری است.
این ترکیب نیروی انسانی با ویژگیهای روحی آدمی تناسب دارد زیرا جوان به طور طبیعی انگیزه و ارادهاش نیرومندتر از پیر است؛ از سویی دیگر پیر از لحاظ رشد فکری و تجربه و بینش برتر از جوان است و یک سپاه پیشرو به هر دو گروه نیازمند است، اما به انگیزه و نیروی اراده نیازمندتر.
اگر به ارائه نظر مشورتی از سوی یاران احتیاج افتد، در این صورت تعداد کم هم کفایت میکند و روشن است که نظر دهی در مورد کارهای مهم با خود امام علیه السّلام است مگر آنجا که از یارانش مشورت بخواهد؛ همانطور که گاهی اوقات پیامبر صلّی اللّه علیه و آله چنان میکرد. به ویژه پس از آن که امام علیه السّلام با آنان پیمان میبندد: «آن گونه باشد که آنها میخواهند».
(۲) اشکال: فرض آن است که یاران امام از مخلصان آزموده و مومنان ممتاز و صاحب همت میباشند. ولی رسیدن به این مقام، عمری دراز، تجاربی فراوان و از سر گذراندن امتحانات مختلف را میطلبد و در جوانی به دست نمیآید.
پاسخ:
۱- پیش از این گفتهایم پالایش و تربیت معنوی فرد، تنها به شرایطی که در آن به سر میبرد بر نمیگردد، بلکه بخش مهمی از این فرآیند بستگی به تربیت امت اسلامی و نسلهای آن در طول تاریخ دارد. «۳» آن چنان که هر نسلی از صالحان که به درجه خاصی از تربیتیافتگی و رشد نایل میگردد، نتیجه را به نسل پس از خود وامینهد تا آنها نیز گامهای دیگری بردارند. با توجه به قانون تسلسل نسلها، این فرآیند در میان همه امت ساری و جاری است. بر این اساس، این روند در دو نسل پیش از ظهور به آن چنان ژرفا و گسترهای میرسد که تا نتیجهدهی کامل، بیش از چند گام دیگر باقی نمیماند. این مهم نیز به عهده نسل پیش از ظهور میباشد که البته آنها، آن رویداد فرخنده را در دوران جوانی خود درک خواهند نمود.
۲- عللی که فرد را موفق به خروج سرافرازانه از فرآیند آزمایش الهی میکند، چیزی جز
______________________________
(۳). الصدر، سید محمّد، همان؛ ص ۳۶۴ و جز آن.
تاریخ پس از ظهور ،ص:۲۵۵
موضعگیریها و واکنشهای او در برابر شرایط خارجی ستمخیز و یا عدالت محور نیست. در نتیجه هر قدر این موضعگیریها درستتر و آن واکنشها بهتر باشد، موفقیت او در این فرآیند بیشتر است. «۱» به بار نشستن این شرایط به آهستگی و مرور زمان روی میدهد؛ به این معنی که هر حادثهای برای آن فرد پیش آید، تنها درجه سادهای از اخلاص و نیروی اراده را به او اعطا میکند. در نتیجه کمالیافتگی آن شخص، نیازمند تجربههای فراوان و طولانی است که دهها سال به طول میانجامد و حتی شاید همه عمر او برای رسیدن به آن سطح مطلوب، کافی نباشد و او فقط به درجه پایینی از آن کمال دست یابد.
(۱) گاه نیز شرایطی که فرد با آن روبرو میگردد، نیازمند ارادهای عظیم و اخلاصی عمیق میباشد که در صورت شایستگی و درستی موضعگیریها و واکنشهای او، تربیتش آهنگی سریع به خود میگیرد و در صورت موفقیت در همه گامها، بدون نیاز به زمانی طولانی خواهد توانست به درجهای مطلوب از کمال دست یابد. بدین ترتیب میتوان در سن جوانی نیز به تربیتی کامل و پالایش عمیق درونی دست یافت.
هرگاه بین این دو پاسخ جمع نماییم، میتوان گفت فرد از نسل پیش از خود، اخلاص و بینش را کسب مینماید و آن را به آنچه در نزد خود دارد (موضعگیریها و واکنشهای نیکو و شایسته در برابر حوادث) میافزاید. در نتیجه هرگاه این حوادث، سترگ و با اهمیت باشد و او موفق به انجام وظیفه گردد، ناگزیر در زمره مخلصان کامل در خواهد آمد.
(۲) ویژگی سوم: آن گروه با چند ویژگی از دیگران ممتاز میگردند:
۱- در نتیجه آزمایشهای الهی در دوره پیش از ظهور، به درجه نخست اخلاص بار مییابند.
۲- آنها نخستین کسانیاند که پس از جبرئیل، با امام مهدی علیه السّلام بیعت مینمایند و به سخنان آن حضرت گوش فرا میدهند.
۳- آنان در دولت جهانی، فقیه، قاضی، و حاکم و دولتمرد میباشند.
۴- آنها در نبرد جهانی، فرماندهان سپاه امام علیه السّلام میباشند و نه رزمندگانی ساده.
امام علیه السّلام تنها به آنان بسنده نخواهد کرد بلکه همان طور که در روایات آمده «در مکه میماند تا تعداد یارانش به ده هزار نفر برسد، آنگاه به سوی مدینه حرکت میکند» و طبق روایتی دیگر «آنگاه که ده هزار نفر نزد او گرد آمدند، دیگر معبودی جز خدا بر روی زمین باقی نخواهد ماند».
روایات از تعیین مدت حضور امام علیه السّلام در مکه سکوت کردهاند؛ هر چند از مجموع قراین به نظر میرسد این حضور بیش از یک هفته نخواهد شد.
برگرفته از کتاب تاریخ پس از ظهور نوشته آقای محمد صدر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *