شرح دعای ندبه – نورانی بودن بدن و سر مقدس حسین

اصل – ۱- یابن البدور المنیره ۲- یابن السرج المضیئه [ صفحه ۲۵۹] ۳- یابن الشهب الثاقبه ۴- یابن الانجم الزاهره ۵- یابن السبل الواضحه ۶- یابن الاعلام اللائحه ۷- یابن العلوم الکامله ۸- یابن السنن المشهوره ۹- یابن المعالم الماثوره ۱۰- یابن المعجزات الموجوده ۱۱- یابن الدلائل المشهودهالاعراب – الترکیب کما فی الفقرات السابقه بدون تفاوت و البدور جمع البدر. ای القمر فی لیالی نصف الشهر، والسرج بضمتین جمع السراج معرب چراغ، والصفات فی هذه العبارات مفرد مونث لان الموصوف جمع و هو بمعنی الجماعه وهی مفرد مونث ایضا فالمطابقه حاصله.ترجمه – ای فرزند ماههای شب چهارده نور دهنده ۲- ای فرزند چراغهای روشنی دهنده ۳- ای فرزند ستارههای جهندهی نافذه ۴- ای فرزند ستارههای درخشان ۵- ای فرزند راههای هویدا ۶- ای فرزند نشانههای آشکارا ۷- ای فرزند علوم تمام، ۸- ای فرزند احکام مشهورهی دین ۹- ای فرزند نشانههای رسیده شده ۱۰- ای فرزند معجزات موجوده، ۱۱- ای فرزند دلیلهای واضحهشرح – این عبارات از باب استعاره است که آباء گرام آن حضرت را تشبیه نموده در جمله اولی به ماه شب چهارده، و در جمله دوم به چراغهای پرنور، و مراد آن است که بدن و صورت ایشان دارای نور بوده و این معنی از بسیاری اخبار و حکایات برمیآید، از هلال بن نافع [ صفحه ۲۶۰] نقل شده که گوید وقت شهادت حضرت سیدالشهداء رفتم در کنار قتلگاه دیدم بدن آن حضرت نورانی بود؛ و هیچ کشتهای را نورانیتر از حسین (ع) ندیده بودم، و بدن آن حضرت به مقداری نورانی بود که من از حیرت؛ کشته شدن او را در نظر نداشتم.و مسلم جصاص گوید در بازار کوفه سر حسین (ع) را بر نیزه دیدم و هو راس قمری زهری اشبه الخلق برسول الله (ص) و یا مراد آن است که دارای نور معنوی بودند که به هر که توجه میفرمودند قلب او را نورانی میفرمودند، و طریق قویم و صراط مستقیم و راه سعادت بر او واضح و هویدا میگردید و در زیارت وارث است.اشهد انک کنت نورا فی الاصلاب الشامخه و الارحام المطهرهیعنی گواهی میدهم که نوری بودی در صلبهای بزرگوار و در رحمهای پاکیزه، و در جمله سوم ایشان را تشبیه به شهاب ثاقب نموده، که در آیه ۱۰ سوره ۳۷ و الصافات فرموده الا من خطف الخطفه فاتبعه شهاب ثاقب یعنی خداوند شیاطین را از گرفتن خبرهای غیبی آسمانی دفع میفرماید، مگر آنانکه بربایند خبرها را ربودنی، پس آنان را پی میآید ستارههای جهندهی نفوذ کننده، و در آیه ۱۷ سوره ۱۵ حجر فرموده و حفظناها من کل شیطان رجیم الا من استرق السمع فاتبعه شهاب مبینیعنی و حفظ نمودیم آسمانها را از شیطان رانده شده مگر آنانکه استراق سمع کنند: یعنی به پنهانی تقدیراتی را که به زبان ملائکه [ صفحه ۲۶۱] جاری شود بربایند پس میرسد به آنها ستارههای جهنده آشکارا.و در خبر است که شیاطین خبرهای آسمانی را میگرفتند و به کاهنان و غیب گویان میرسانیدند: و در زمان عیسی از سه آسمان ممنوع شدند و چون پیغمبر خاتم (ص) مبعوث شدند از همهی آسمانها ممنوع گردیدند و بعد از آن هر وقت برای استراق سمع به طرف آسمان روند تیرهای شهاب به آنها میرسد و آنها را میراند و منع مینماید و بعد از بعثت خاتم الانبیاء (ص) غیبگوئی کاهنان سرآمد و این تیرهای شهاب که در طرف آسمان میبینیم قبل از بعثت نبوده و از معجزات پیغمبر (ص) است و اهل هیات گویند این روشنائی که در هوا پیدا میشود در اثر قوهی مغناطیسی در هوا است و قوه مثبته و منفیه چون اتصال پیدا کنند مانند دو سیم برق نوری حادث میشود. ولی در آسمان دو نوع نور کشیده دیده میشود. یک قسم آن است که در موقعی که ابر در هوا باشد و صدای صاعقه بلند میشود برقی میجهد و به زمین میآید و گاهی بعضی از مکانها یا اشخاص را میسوزاند، و این قسم از تصادم قوه مثبته و منفیه برق است.و قسم دیگر در موقعی که هوا صاف است بدون غرش رعد نور کشیده در هوا دیده میشود که بعضی از آنها هم امتداد زیادی پیدا میکند و ظاهرا مراد از ستاره جهنده و تیر شهاب این قسم باشد که شیاطین را میراند و منع از ربودن خبرهای آسمانی مینماید.و احتمال هم میرود که مراد از شهاب که شیاطین را منع میکند [ صفحه ۲۶۲] امر غیبی خارج از امور طبیعیه باشد که عقل ما از فهم آن کوتاه باشد و در این جمله ائمه طاهرین (ع) را تشبیه به شهاب ثاقب نموده برای آنکه هرگاه کسی از دشمنان خواست لطمه بر دین اسلام وارد آورد امام (ع) به هر نوعی که صلاح باشد او را دفع فرماید و دین را از شر او حفظ نماید هم چنانکه هر کدام از ائمه طاهرین (ع) به مقتضای وقت دین را از شر اجانب حفظ نمودند.و در جمله چهارم ایشان را تشبیه به ستارههای روشنیدهنده در شب نموده است و مراد آن است که چون در موقع غصب خلافت ضلالت مانند تاریکی عالم را فرو گرفت و مردم در تاریکیهای گمراهی ماندند، ائمهی طاهرین مانند ستاره روشنی میدادند و کسانی را که طالب نور هدایت بودند هدایت میفرمودند و سعی داشتند که حتیالامکان راه هدایت برای طالبین واضح باشد و در تبلیغ مردم به راه دین سعی بلیغ مینمودند.در شرح (این الانجم الزاهره) اشاره به این معنی شد و نیز در آنجا شرح جمله ۵ و ۶ نیز ظاهر میشود، قوله یابن العلوم الکامله تا آخر کلمه (این) به معنی منسوب است یعنی ای منسوب به علمهای کامل؛ وای منسوب به سنتها و احکام مشهوره؛ و ای منسوب به نشانهها و اخبار رسیده شده، و ای منسوب به معجزات صادرات از ائمه و ای منسوب بادله و براهینی که به آنها استدلال برای دین میشود و مراد آن است که حضرت دارای این فضائل و هم آباء عظام او صاحبان این فواضل میباشند. [ صفحه ۲۶۳]
برگرفته از کتاب وظائف الشیعه شرح دعای ندبه نوشته: عباس محمود العقاد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *