شرح دعای ندبه – در معنی والعادیات

و مراد از العادیات آن است که در آیه ۱ سوره ۱۰۰ العادیات میفرماید والعادیات ضبحا. فالموریات قدحا. فالمغیرات صبحا»یعنی قسم به اسبهای دوندهی در جنگ که نفس میزدند نفس زدنی. پس برانگیزاننده بودند در اثر سمهای خود که به سنگها میرسید آتش را. پس غارت برندهی بر دشمن بودند در وقت صبح.و این آیه در شان طایفهای از کنانه که ایشان را پیغمبر (ص) به ریاست منذر بن عمر انصاری به جنگی فرستاد و بر دشمن غالب شدند [ صفحه ۲۷۳] و غارتی بسیار آوردند و یا دربارهی جنگ ذات السلاسل است و مختصر آن چنین است که ۱۲ هزار نفر در زمین یابس به ریاست حارث بن مکیده همدست شدند که بر پیغمبر (ص) حمله ببرند و بیتشر نظر داشتند که پیغمبر (ص) و علی (ع) را به قتل برسانند. پس پیغمبر (ص) اولا ابوبکر را با چهار هزار سوار برای دفع آنها فرستاد، و او با تانی رفت تا به آنها رسید دستهای از ایشان بر ابوبکر بیرون آمدند و پرسیدند برای چه به بدینجا آمدهاید. ابوبکر گفت یا اسلام اختیار کنید یا آمادهی جنگ شوید گفتند قصد ما کشتن پیغمبر (ص) و علی است، و اگر به ملاحظه قرابت ما با شما نبود شما را زنده نمیگذاشتیم، و مصلحت شما آن است که به جای خود برگردید، ابوبکر برگشت، و هرچه لشگر او را بر مخالفت پیغمبر (ص) ملامت کردند گوش نداد، و گفت عدهی اینان زیاد است و من میدانم امری را که شما نمیدانید. و چون به خدمت پیغمبر (ص) رسید حضرت او را ملامت فرمود و روز دیگر عمر یا خالد بن ولید را فرستاد. و او هم به همین کیفیت برگشت پس پیغمبر (ص) بسیار مهموم شد، و بعد از چند روزی علی را با لشگری به جنگ آنها فرستاد و ابوبکر و عمر و خالد و عمرو بن عاص را به همراه ایشان روانه کرد و ایشان را از مخالفت علی (ع) نهی کرد پس علی (ع) راه را گردانید و از راهی که دورتر و کوهستانی بود میرفت. و شبها را به سرعت میرفتند و روزها را در گوشهای پنهان میشدند. عمروعاص چون دید کار آن حضرت موافق تدبیر جنگ [ صفحه ۲۷۴] است حسد برده به توسط عمر و ابیبکر اعتراض به علی کردند. ولی آن حضرت گوش به حرف ایشان نداد. و چون به وادی یابس رسیدند. اول صبح نماز را خواندند. وبغتتا حمله به دشمن نمودند و بسیاری مردان ایشان را کشتند. و بسیاری را اسیر کرده به زنجیرها بستند و اموال ایشان را غارت کردند و اسراء و اموال بسیار برداشته به مدینه مراجعت نمودند. و در همان روز این سوره نازل شد و پیغمبر (ص) این سوره را در نماز خواند. و به اصحاب خبر داد که لشگر اسلام فتح کردند و اموال دشمن را غارت کردند. و در وقت مراجعت ایشان پیغمبر (ص) تا یک فرسخ به استقبال علی (ع) آمد و چون علی (ع) پیغمبر (ص) را دید پیاده شد و پیغمبر (ص) هم پیاده شد و با یکدیگر معانقه نمودند. و اموال بسیار آورده بودند که کمتر از غنائم خیبر نبود.پیغمبر (ص) از لشگریان پرسید که امیر خود را چگونه یافتید. همه گفتند نیکو امیری داشتیم. ولی از یک کار او عجب داشتیم که در تمام نمازها سوره توحید را میخواند؛ حضرت فرمود چگونه است که در نمازها غیر از سورهی توحید نخواندهای جواب داد که من این سوره را بسیار دوست میدارم. حضرت فرمود خدا نیز تو را دوست میدارد.نقل است که در این جنگ چون با دشمن روبرو شدند، جوانی که شجاعترین ایشان بود به میدان آمد و گفت کدامیک شما محمد ساحر کذاب است تا او را به قتل برسانم، حضرت امیر (ع) فرمود مادرت به عزایت بنشیند [ صفحه ۲۷۵] توئی ساحر و کذاب، گفت شما کیستی. فرمود منم علی بن ابیطالب پسر عم و داماد پیغمبر (ص).گفت چون این نسبت با محمد داری قتل تو و او نزد من یکسان است.و به آن حضرت حمله برد و آن حضرت هم به او حمله کرد و دو ضربت بین ایشان رد و بدل شد، و در ضربت سوم او را به درک فرستاد.پس برادر او به میدان آمد و حضرت به یک ضربت او را کشت. پس حارث بن مکیده که رئیس آنها بود و برابری با پانصد سوار میکرد به میدان آمد حضرت او را به یک ضربت دو نیم کرد. پس پسر عمش به میدان آمد و به شمشیر علی (ع) کشته شد. نقل است که در این جنگ صد و بیست نفر از شجاعان به شمشیر علی (ع) کشته شدند.و در این دعا مراد آن است که امام زمان (ع) منسوب به سورهی عادیات است و یا مراد آن است که ائمه (ع) را تشبیه به عادیات نموده. یعنی ایشان در ترقی دین و یاری مومنین جدیت کامل داشته کوتاهی نمیکردند.
برگرفته از کتاب وظائف الشیعه شرح دعای ندبه نوشته: عباس محمود العقاد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *