سندشناسی دعای ندبه

برای این دعا ، دو سند ذکر شده است ، که در ذیل به بیان و بررسی هر کدام از آن ها می پردازیم .
سند اول
این سند مربوط است به نقلی که مرحوم سید بن طاووس در کتاب شریف مصباح الزائر آورده است . عین عبارت ایشان چنین است :
ذکر بعض اصحابنا قال : قال محمد بن علی بن اءبی قره ، نقلت من کتاب محمد بن الحسین بن سفیان البزوفری قدّس سرّه دعاء الندبه و ذکر انه الدعاء لصاحب الزمان صلوات اللّه علیه و یستحب اءن یدعا به فی الا عیاد الاربعه و هو . . . (۳۵۷)
بعضی از اصحاب ما چنین گفته اند که جناب محمد بن علی بن اءبی قرّه از کتاب مرحوم محمد بن الحسین بن سفیان بن البزوفری ، دعای ندبه را نقل کرده و گفته است که این دعا ، دعایی است برای حضرت صاحب الزمان صلوات اللّه علیه که مستحب است آن را در عیدهای چهارگانه – روز جمعه ، عید قربان ، عید فطر و عید غدیربخوانند .
سند دوم
دوّمین سندی که برای دعای ندبه ، از خلال کتاب های روایی به دست می آید ، سندی است که مرحوم مجلسی در بحارالانوار(۳۵۸) نقل می کند :
قال محمد بن المشهدی فی المزار الکبیر : قال محمد بن ابی قرّه : نقلت من کتاب اءبی جعفر محمد بن الحسین بن سفیان البزوفری . . . .
محمد بن مشهدی در کتاب مزار خویش – مزار کبیر – چنین گفته که دعای ندبه را محمد بن ابی قرّه از کتاب ابی جعفر محمد بن الحسین بن سفیان البزوفری ، نقل کرده است .
همان طور که ملاحظه می شود ، آن تزلزل و ضعفی که در سند اول وجود دارد ، در سند دوم به چشم نمی خورد؛ زیرا در سند دوم ، مرحوم مشهدی به طور مستقیم می فرماید : محمد بن علی بن ابی قرّه چنین گفت که دعای ندبه منقول از کتاب مرحوم بزوفری است ، در حالی که در سند اول ، مرحوم سید بن طاووس می فرماید :
ذکر بعض اصحابنا .
بعضی از اصحاب ما امامیه چنین ذکر کرده اند .
لازم به ذکر است که مرحوم مجلسی بعد از بیان هر دو سند ، چنین اظهار نظر می کند : (گمان می رود مرحوم سید بن طاووس نیز این دعا را از جناب مشهدی گرفته باشد و مراد وی از بعض اصحابنا همان مرحوم مشهدی باشد . )
البته ناگفته نماند که اگر سید بن طاووس قدّس سرّه دعای ندبه را با واسطه ی مرحوم مشهدی نقل کند ، یک اشکال پدید می آید و آن این که ، جناب سید قدّس سرّه بعد از بیان دعای ندبه ، چنین می گوید :
ثم صل صلاه الزیاره و قد تقدم و صفها ثم تدعوا بما اءحببت فاءنک تجاب ان شاء اللّه تعالی . (۳۵۹)
سپس به کیفیتی که در گذشته بیان شد نماز زیارت را به جای آرید و از خدا آن چه را می خواهید در خواست کنید که ان شاءاللّه اجابت خواهد شد .
در حالی که کتاب مزار مرحوم مشهدی از چنین نماز زیارتی در پایان دعای ندبه ، خبر نمی دهد . ولی خود مرحوم سید در اقبال الاعمال ، (۳۶۰) چنین نمازی را بعد از دعای ندبه نقل نمی کند که این می تواند علامتی باشد بر این که مرحوم سید ، نماز زیارت را در مصباح به عنوان رجاء آورده است .
اما به هر حال ، سندی که نزد اهل فنّ ، از استناد بیشتری برخوردار است ، همان سند مرحوم محمد بن مشهدی است که ما نیز به بررسی آن می پردازیم . ولی قبل از پرداختن به بررسی سند دعا ، لازم است در نگاهی کوتاه ، به معرفی کتاب مزار محمد بن مشهدی بپردازیم .
برگرفته از کتاب انتظار

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *