روایاتی درباره حضرت مسیح در دولت مهدوی

به دلیل وجود احادیث فراوان در منابع غیر امامیه درباره این موضوع، تنها به آوردن دو دسته از آنها بسنده مینماییم:
الف) احادیثی که در صحاح ششگانه به ویژه صحیح مسلم و بخاری و نیز منابع قدیمیتر آمده است.
ب) روایاتی درباره دجال و یاجوج و ماجوج و ارتباط آنها با مسیح علیه السّلام و نیز امور دیگری درباره آن پیامبر الهی، که قبلا به طور مبسوط از آنها یاد کردهایم.
بدین ترتیب، شماری کافی از روایات مهم باقی میماند که در اینجا میآوریم:
(۳) بخاری از ابو هریره نقل کرده است که رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله فرمود:
کیف انتم إذا نزل ابن مریم فیکم و إمامکم منکم. «۱»
چگونه خواهید بود آن زمان که مسیح در میانتان فرود آید در حالی که پیشوای شما از خود شماست؟
(۴) همو از ابو هریره روایت کرده است که پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله فرمود:
و الّذی نفسی بیده، لیوشکنّ ان ینزل فیکم ابن مریم حکما عدلا، فیکسر الصلیب و تقتل الخنزیر و یضع الجزیه و یفیض المال حتّی لا یقبله احد؛ حتّی تکون السجده الواحده خیر من الدنیا و ما فیها. ثمّ یقول ابو هریره: و اقرءوا «وَ إِنْ مِنْ اَهْلِ الْکِتابِ إِلَّا لَیُوْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ
______________________________
(۱). البخاری، محمّد بن اسماعیل، همان؛ ج ۴، ص ۲۰۵ و نیز ر. ک: الترمذی، محمّد بن عیسی، همان؛ ج ۳، ص ۳۴۴٫
تاریخ پس از ظهور ،ص:۵۱۰
مَوْتِهِ.» «۱»
سوگند به آن که جانم در دست اوست، زود است که فرزند مریم (مسیح) به عنوان داوری عادل در میانشان فرود آید و صلیب را بشکند، خوک را بکشد، جزیه را برقرار کند و آن قدر از اموال [به مردم] بدهد که دیگر کسی آن را نپذیرد و وضع آن گونه شود که یک سجده برای خدا بهتر از دنیا و هر چه در آن است خواهد شد. آنگاه ابو هریره میگوید: این آیه را بخوانید: «و از اهل کتاب کسی نیست مگر آن که پیش از مرگ خود حتما به او ایمان میآورد.»
مسلم نیز این روایت را نقل کرده است، با این تفاوت که تعبیر «حکما مقسطا» را آورده است. البته وی با سندهای دیگر، «اماما مقسطا» و «حکما عدلا» نیز آورده و در روایت سومی که آورده، اساسا این تعبیر وجود ندارد. «۲»
(۱) مسلم از ابو هریره مانند این روایت را نقل کرده است، تا آنجا که نبی خاتم صلّی اللّه علیه و آله فرماید:
… و لیضعن الجزیه، و لتذهبن الشحناء و التباغض و التحاسد، و لیدعونّ إلی المال فلا یقبله احد. «۳»
او (مسیح علیه السّلام) جزیه را بر میدارد، کشمکش، کینهورزی و حسادت از میان میرود و او از مردم برای گرفتن اموال دعوت میکند اما کسی آن را نمیپذیرد.
(۲) همو از جابر بن عبد اللّه نقل کرده است که پیامبر صلّی اللّه علیه و آله فرمود:
لا تزال طائفه من امّتی یقاتلون علی الحقّ، ظاهرین إلی یوم القیامه … فینزل عیسی بن مریم صلّی اللّه علیه و سلّم، فیقول امیرهم: تعال صلّ بنا! فیقول: لا، إنّ بعضکم علی بعض امراء، تکرمه اللّه هذه الامّه. «۴»
گروهی از امت من همواره بر اساس حق خواهند جنگید و تا روز قیامت غلبه با آنهاست …
پس عیسی بن مریم علیه السّلام فرود میآید و امیر آنها (مهدی علیه السّلام) به او میگوید: پیش بیا تا به امامت تو نماز بگزاریم، اما او پاسخ میدهد: امیر شما از خود شماست، زیرا خداوند این امت را تکریم کرده و بزرگ داشته است.
(۳) همچنین مسلم در حدیثی بلند از پیامبر خدا صلّی اللّه علیه و آله پس از یاد کرد از دجال آورده است:
فبینما هو کذلک، إذ بعث اللّه المسیح بن مریم، فینزل عند المناره البیضاء شرقی دمشق بین مهرودتین واضعا کفّیه علی اجنحه ملکین، إذا طاطا راسه قطر و إذا رفعه تحدر منه جمان کاللولو. فلا یحلّ لکافر یجد منه ریح نفسه إلّا مات فیطلبه حتّی یدرکه بباب لدّ فیقتله. ثمّ یاتی عیسی بن مریم قوم قد عصمهم اللّه منه، فیمسح عن وجوههم و یحدّثهم بدرجاتهم فی الجنّه. فبینما هو کذلک، إذ اوحی اللّه إلی عیسی: إنّی قد اخرجت عبادا لی لا یدان لاحد
______________________________
(۱). همان؛ ج ۴، ص ۲۰۵٫
(۲). النیشابوری، مسلم بن الحجاج، همان؛ ج ۱، ص ۹۳٫
(۳). همان؛ ص ۹۴٫
(۴). همان؛ ج ۱، ص ۹۵٫
تاریخ پس از ظهور ،ص:۵۱۱
بقتالهم … «۱»
در این حال خداوند مسیح را برانگیزد. آنگاه او نزد مناره سفید در شرق دمشق در میان دو ابر رنگین فرود آید، در حالی که دستانش را بر بالهای دو فرشته نهاده است. چون سرش را پایین اندازد آب از آن میچکد و چون سرش را بلند کند، قطرههای عرق چون دانههای مروارید از سر و صورتش میریزد. روا نیست کافری رایحه خوش نفسش را ببوید که در آن صورت خواهد مرد. سپس به دنبال دجال میرود تا آن که بر دروازه لد مییابدش و به قتلش میرساند. آنگاه گروهی که از شر دجال در امان ماندهاند به نزد عیسی میآیند و او بر چهرههایشان دستی میکشد و از جایگاه آنها در بهشت خبرشان میدهد. در این حال خداوند به او وحی میکند: بندگانی را پدید آوردهام که دست کسی به کشتن آنها نمیرسد …
(۱) ابو داوود از ابو هریره روایت کرده است که پیامبر صلّی اللّه علیه و آله فرمود:
لیس بینی و بینه نبیّ، و إنّه نازل. فإذا رایتموه فاعرفوه: رجل مربوع إلی الحمره و البیاض بین ممصرتین، کانّ راسه یقطر و إن لم یصبه بلل. فیقاتل الناس علی الإسلام، فیدقّ الصلیب، و یقتل الخنزیر، و یضع الجزیه، و یهلک اللّه فی زمانه الملل کلّها إلّا الإسلام، و یهلک المسیح الدّجال. فیمکث فی الارض اربعین سنه ثمّ یتوفّی فیصلّی علیه المسلمون. «۲»
بین من و او (مسیح) پیامبری نیست و او در میان شما فرود خواهد آمد. وقتی او را دیدید [با این نشانهها] بشناسید: مردی چهار شانه، درشتاندام و سرخ و سفید گونه است، گویی از سرش قطرات آب میچکد با اینکه آبی بر سرش نریخته است. او صلیب را میشکند، خوک را میکشد، جزیه را برقرار میسازد و خداوند در زمان او هر آیینی جز اسلام را از بین میبرد، او دجال را خواهد کشت و چهل سال در زمین زندگی خواهد کرد. آنگاه رحلت فرموده و مسلمانان بر او نماز خواهند گزارد.
مانند این حدیث را ترمذی و ابن ماجه با واژههایی نزدیک نقل کردهاند. «۳»
(۲) در این باره دو حدیث دیگر نیز وجود دارد که صحاح ششگانه آن را وانهادهاند و مناسب است آنها را در اینجا بیاوریم:
(۳) سیوطی از ابو نعیم نقل کرده است که ابن عباس از قول پیامبر صلّی اللّه علیه و آله فرمود:
لن تهلک امّه انا اوّلها و عیسی بن مریم فی آخرها و المهدی فی وسطها. «۴»
امتی که من در آغاز آن و عیسی بن مریم در آخر آن و مهدی در میانه آن میباشد، هلاک نخواهد شد.
______________________________
(۱). همان؛ ج ۸، ص ۱۹۷٫
(۲). ابو داوود، سلیمان بن اشعث، همان؛ ج ۲، ص ۴۳۲٫
(۳). الترمذی، محمّد بن عیسی، همان؛ ج ۳، ص ۳۴۸ و ابن ماجه، محمّد بن یزید، همان؛ ج ۲، ص ۱۳۵۷٫
(۴). السیوطی، جلال الدین، همان؛ ج ۲، ص ۱۳۴٫
تاریخ پس از ظهور ،ص:۵۱۲
(۱) ابن حجر از ابن ماجه و حاکم روایت کرده است که پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله فرمود:
لا یزداد الامر إلّا شدّه و لا الدنیا إلّا إدبارا و لا الناس إلّا شحّا، و لا تقوم الساعه إلّا علی شرار الناس، و لا مهدیّ إلّا عیسی بن مریم. «۱»
هر چه کار پیش میرود، سختتر میشود و هر قدر از دنیا میگذرد، بیشتر پشت میکند و هر چه زمان میگذرد، حرص و بخل مردم به دنیا افزونتر میشود و قیامت جز در زمان بدترین مردمان برپا نمیشود و مهدی جز عیسی بن مریم نیست.
اینها برخی از روایاتی بود که از منابع اهل سنت نقل کردیم. اینک مهمترین روایات امامیه را پیرامون این موضوع میآوریم:
(۲) نعمانی به سند خود از جابر روایت کرده است: مردی به خانه امام باقر علیه السّلام آمد و گفت: خدا شما را عافیت دهد، این پانصد درهم [خمس مالم] را از من بگیرید، امام علیه السّلام فرمود:
خذها انت فضعها فی جیرانک من اهل الإسلام و المساکین من إخوانک المسلمین … إذا قام قائم اهل البیت علیه السّلام قسّم بالسویه … و یستخرج التوراه و سائر کتب اللّه عزّ و جلّ من غار انطاکیه و یحکم بین اهل التوراه بالتوراه و بین اهل الإنجیل بالإنجیل و بین اهل الزبور بالزبور و بین اهل القرآن بالقرآن … «۲»
خودت آن را بگیر و بین همسایگان مسلمان و برادران تهیدستت توزیع کن … آنگاه که قائم اهل بیت علیه السّلام ظهور فرماید، اموال را به طور یکسان تقسیم میکند … او تورات و دیگر کتابهای الهی را از غار انطاکیه بیرون میآورد و بین اهل تورات با تورات، اهل انجیل با انجیل، اهل زبور با زبور و اهل قرآن، با قرآن داوری خواهد کرد …
(۳) همو در حدیث دیگری از ابن سنان نقل کرده است که امام صادق علیه السّلام فرمود:
عصا موسی قضیب آس من غرس الجنّه، اتاه بها جبرئیل علیه السّلام لمّا توجّه تلقاء مدین، هی و تابوت آدم فی بحیره طبریه، و لن یتغیّرا حتّی یخرجهما القائم علیه السّلام إذا قام. «۳»
عصای موسی، شاخهای از درختی بهشتی است که زمانی که به سوی مدین حرکت کرد جبرئیل برایش آورد؛ این عصا و نیز تابوت آدم در دریاچه طبریه بیهیچ تغییری باقی مانده است تا زمانی که قائم علیه السّلام به هنگام ظهور آن دو را بیرون بیاورد.
(۴) اربلی و قندوزی از نعیم بن حماد روایت کردهاند که ابو سعید خدری به نقل از پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله گفته است:
منّا الذی یصلّی عیسی بن مریم خلفه. «۴»
______________________________
(۱). الهیثمی، احمد بن حجر، همان؛ ص ۹۸٫
(۲). النعمانی، محمّد بن ابراهیم، همان؛ ص ۱۲۴٫
(۳). همان؛ ص ۱۲۵٫
(۴). الاربلی، علی بن عیسی، همان؛ ج ۳، ص ۲۶۴ و القندوزی، سلیمان بن ابراهیم، همان؛ ص ۵۳۹٫
تاریخ پس از ظهور ،ص:۵۱۳
آن که عیسی در نمازش به او اقتدا میکند، از ما [اهل بیت علیه السّلام] است.
(۱) صدوق به سند خود از محمّد بن مسلم ثقفی نقل کرده است که شنیدم امام محمّد باقر علیه السّلام فرمود:
القائم منّا منصور بالرعب … و ینزل روح اللّه عیسی بن مریم فیصلّی خلفه. «۱»
قائم ما اهل بیت با هراس [افتادن در دل دشمنان یاری میشود … و عیسی روح اللّه علیه السّلام فرود میآید و پشت سر او نماز میگزارد.
(۲) مجلسی از ابن بکیر روایت کرده است که درباره آیه «وَ لَهُ اَسْلَمَ مَنْ فِی السَّماواتِ وَ الْاَرْضِ طَوْعاً وَ کَرْهاً» «۲» از امیر مومنان پرسیدم، فرمود:
انزلت فی القائم، إذا خرج بالیهود و النصاری و الصائبین و الزنادق و اهل الردّه و الکفّار فی شرق الارض و غربها فعرض علیهم الإسلام، فمن اسلم طوعا امره بالصلاه و الزکاه و ما یومر به المسلم و یجب للّه علیه. و من لم یسلم ضرب عنقه، حتّی لا یبقی فی المشارق و المغارب احد إلّا وحّد اللّه … «۳»
[این آیه] درباره قائم علیه السّلام نازل شده است؛ آنگاه که اسلام را بر یهود و نصارا و صائبان و ملحدان و مرتدان و کافران در شرق و غرب زمین عرضه مینماید، پس هر که با رغبت آن را پذیرفت، دستور میدهد نماز و زکات و دیگر واجبات پروردگار را به جای آورد و هر که اسلام نیاورد، گردنش را خواهد زد تا در شرق و غرب جهان جز موحدان کسی باقی نماند …
(۳) همچنین مجلسی از ابو بصیر روایت کرده است. حضرت صادق علیه السّلام در پاسخ به این سوال که امام مهدی علیه السّلام با اهل ذمه چه خواهد کرد؟ فرمود:
یسالمهم کما سالمهم رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و یودّون الجزیه عن ید و هم صاغرون … «۴»
با آنها هم چون پیامبر صلّی اللّه علیه و آله صلح میکند، تا با [کمال] خواری به دست خود جزیه دهند.
(۴)
برگرفته از کتاب تاریخ پس از ظهور نوشته آقای محمد صدر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *