امیر مومنان علیه السلام الگوی مومنان در روایات

هرکسی که امیرالمومنین و فرزندانش علیهم السلام را امامان خویش می داند، باید در عمل نیز به ایشان اقتدا کند و با روش ایشان دیگران را به دین دعوت نماید. حضرت علی علیه السلام فرموده اند:
اَلا وَ اِنَّ لِکُلِ مَامُومٍ اِماماً یَقتَدی بِهِ وَ یَستَضیءُ بِنُورِ عِلمِهِ اَلا وَ اِنَّ اِمامَکُم قَدِ اکتَفی مِن دُنیاهُ بِطِمرَیهِ وَ مِن طُعمِهِ بِقُرصَیهِ. اَلا إنَّکُم لا تَقدِرُونَ عَلی ذلِک، وَ لکِن اَعینُونی بِوَرَعٍ وَ اجتِهادٍ وَ عِفَّهٍ وَ سَدادٍ.(۲)
بدانید هر مامومی امامی دارد که به او اقتدا می کند و از علم او نور می گیرد. آگاه باشید که امام شما از دنیای خود به دو جامه کهنه و از غذایش به دو قرص نان اکتفا کرده است. بدانید که شما نمی توانید این گونه باشید، امّا با ورع و اجتهاد و عفّت و استقامت در راه راست، مرا یاری کنید.
البتّه ما نمی توانیم مثل امیرمومنان علیه السلام زندگی کنیم، ولی می توانیم به ایشان اقتدا کنیم و بکوشیم اهل دنیا نشویم. کشش ها و جذبه های دنیا بسیار زیاد است و معمولاً انسان را با خود مشغول می سازد و او را از هدف اصلی باز می دارد.

۱- اصول کافی/ کتاب العشره/ باب حُسنِ الصَّحابَهِ و حَقِّ الصّاحِبِ فی السّفر/ ح۵٫
۲- نهج البلاغه فیض الاسلام/ نامه ۴۵٫
{صفحه۴۳۱}
کسانی که می خواهند دنباله رو امیرالمومنین علیه السلام باشند، باید توجّه کنند که قطعاً نمی توانند همه امکانات دنیا را برای خود فراهم آورند و در عین حال دلبستگی به آن ها پیدا نکنند! هرگز چنین نیست. هرکس خود بهتر می داند که دنیا چقدر برایش اهمیّت دارد؛ به ویژه در مواردی که بین امکانات مادّی و امور معنوی تعارضی پیش آید، که لازم شود یکی فدای دیگر گردد. مثلاً برای تبلیغ دین یا حلّ مشکل یکی از اهل ایمان لازم بیاید که چیزی از توانایی های مادّی شخص مصرف شود. در آن صورت، میزان تعلّق انسان به دنیا خوب محک می خورد.
امیرالمومنین علیه السلام از ما کمک خواسته اند که ایشان را با عمل خود یاری کنیم و با ارائه شیوه یاری رساندن، به ما توصیه فرموده اند که اجتهاد و ورع و عفّت و ثبات در راه راست را پیشه خود سازیم. اگر کسی می خواهد در راه یاری امام زمان علیه السلام قدم بردارد، نمی تواند از این مسائل غافل باشد.
امام صادق علیه السلام در سفارش خود به یکی از یارانشان چنین فرمودند:
اَقرِء عَلی مَن تَری انَّه یُطیعُنی مِنهُم وَ یَاخُذُ بِقَولِیَ السَّلامَ. وَ اُوصیکُم بِتَقوَی اللهِ عزَّوَجَلَّ وَ الوَرَعِ فِی دینِکُم وَ الاِجتِهادِ لِلّه وَ صِدقِ الحَدیثِ وَ اَداءِ الاَمانَهِ وَ طُولِ السُّجودِ وَ حُسنِ الجِوارِ، فَبِهذا جاءَ مُحَمَّدٌ صلّی الله علیه و آله و سلّم. اَدُّوا الاَمانَهَ اِلی مَنِ ائتَمَنَکُم عَلَیها بَرّاً اَو فاجِراً… صِلُوا عَشائِرَکُم وَ اشهَدُوا جَنائِزَهُم وَ عُودُوا مَرضاهُم وَ اَدُّوا حُقُوقَهُم.
به هرکس از شیعیان که می بینی از من اطاعت می کند و سخنان مرا می پذیرد، سلان برسان. و (بگو) من شما را به تقوا و ورع در دین خود سفارش می کنم و این که برای خدا کوشش کنید، راستگو باشید، اداء امانت کنید، سجده های طولانی کنید، و خوب همسایه داری کنید که پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم این احکام را آورده اند. امانت هرکس را- خوب یا بد، که شما را امین دانسته است- به او برگردانید… با بستگان خود، ارتباط و رسیدگی داشته باشید، بر جنازه های آن ها (اهل سنّت) حاضر شوید، به عیارت بیمارانشان بروید، و حقوق آن ها را ادا کنید.
{صفحه۴۳۲}
شیعیان در هر موقعیّتی که قرار دارند، باید این گونه نکات اخلاقی و شرعی را رعایت کنند. آلودگی های محیط اطراف، نباید مسئولیّت ها را از یاد آن ببرد. حتّی اگر کار نادرستی در جامعه شایع شد، دوستان اهل بیت علیهم السلام نباید گسترش یافتن آن گناه را مجوّز کوتاهی خویش قرار دهند. بلکه همواره باید با پیشه کردن تقوا و ورع، خود را از آفات مختلف اخلاقی و دینی مصون بدارند.
رعایت برخی از مسائل اخلاقی، بر دیگران، اثر به سزایی می نهد. مثلاً خوب همسایه داری کردن، پیوند با بستگان و رسیدگی به آن ها، راست بودن در گفتار و کردار و امانتدار بودن، عملاً تبلیغ تشیّع و یاری امام زمان علیه السلام به حساب می آید. حتّی نسبت به غیر شیعیان رعایت آدابی هم چون شرکت در تشییع جنازه هایشان و عیادت از بیماران آن ها، باعث می شود که به تشیّع علاقه مند شوند.
هر چند که شیعیان به عنوان وظیفه قلبی، هیچ گاه از تبرّی نسبت به دشمنان ائمّه علیهم السلام غافل نمی شوند، ولی این مجوّز بد رفتاری با آن ها نیست. باید رفتارشان به گونه ای باشد که افراد غیر معتقد را جذب نماید. در زمان امام صادق علیه السلام اکثریّت جامعه را اهل سنّت تشکیل می دادند و لذا سفارش های حضرتش، برای خوش بینی آن ها نسبت به شیعیان آن زمان بسیار موثّر و لازم بود.
در جامعه ای که اکثر قریب به اتّفاق مردم، شیعه و دوستدار اهل بیت علیهم السلام هستند، عمل به این سفارش ها، ضرورت بیش تری دارد. در این میان، کسانی که نسبت و ارتباطشان با اهل بیت علیهم السلام بیش تر از دیگران است، عملاً آموزگار مکتب و روش ائمّه علیهم السلام هستند. انتظار طبیعی و بجای مردم از آن ها، این است که در عمل، تبلیغ کننده راه و مرام امام زمان علیه السلام باشند.
برگرفته از کتاب آفتاب در غربت نوشته آقای محمد بنی هاشمی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *